Konstrukcja i rodzaje manetek rowerowychIstnieje wielka rozmaitosc konstrukcji manetek i ka¿dy producent stara sie ciagle wymyslac cos nowego.
Mo¿na jednak w tym bogactwie wyró¿nic typy manetek.
Proste manetki dzwigniowe - jest to najprostsza mo¿liwa konstrukcja, składajaca sie z małej dzwigienki,
która porusza wałkiem, dookoła którego okreca sie linka. Dzwigienke przesuwa sie palcami. Dzwigienka
jest po zmianie przeło¿enia utrzymywana w miejscu dzieki zapadce, lub w najtanszych modelach, po
prostu dzieki sile tarcia. Powa¿na wada tej konstrukcji jest zwiazana z nia niewygoda. Do przesuwania
dzwigienki potrzeba zazwyczaj dosc du¿o siły dla pokonania oporów tarcia lub oporów zapadki - które
musza byc oczywiscie wieksze od siły potrzebnej do pokonania oporów spre¿yny przerzutki lub
przekładni. Wiekszosc tych manetek wymusza te¿ odrywanie rak z kierownicy w trakcie zmiany
biegu.
Manetki typu "E-Z" - składaja sie one z dwóch dzwigienek. Linka jest tutaj równie¿ okrecona na wałku,
jednak nie jest on bezposrednio połaczony z dzwigienkami, lecz poprzez dosc zło¿ony mechanizm
wyciagajaco-zwalniajacy. Jedna z dzwigienek słu¿y do zwalniania zapadki blokujacej ruch wałka, dzieki
czemu po jej lekkim nacisnieciu nastepuje zwolnienie wypuszczenia linki o jedna pozycje indeksacyjna.
Przy pomocy drugiej dzwigienki, wymusza sie ruch wałka, w kierunku wciagania linki. Manetki te sa
znacznie wygodniejsze w u¿yciu od zwykłych manetek dzwigienkowych, ale posiadaja znacznie bardziej
skomplikowana od nich konstrukcje. Ich zalety sa jednak na tyle du¿e, ¿e rozpowszechniły sie one bardzo
i powstało wiele ich odmian, m.in.:
Firma S.r.a.m równie¿ produkuje obecnie manetki typu "E-Z", ale sa one znacznie gorszej jakosci od
systemu "Rapid-Fire".
Manetki "Rapid-Fire" do rowerów górskich, produkcji Shimano, wystepujace we wszystkich wy¿szych
grupach osprzetu tej firmy. Manetki te montuje sie na kierownicy, pod klamkami hamulcowymi. Obie
dzwigienki znajduja sie pod kierownica i steruje sie nimi przy pomocy kciuka i palca wskazujacego bez
koniecznosci odrywania rak od kierownicy a nawet klamek hamulcowych. Wystepuja one tak¿e w formie
zintegrowanych klamkomanetek.
Klamkomanetki szosowe - sa one zintegrowane z klamkami hamulcowymi, a własciwie sa w nie
wbudowane. Klamka oprócz mo¿liwosci dociskania jej do kierownicy - co oczywiscie powoduje
hamowanie, porusza sie tak¿e lekko na oba boki. Ruch w kierunku ramy roweru powoduje wyciaganie
linki przerzutki, a ruch na zewnatrz powoduje zwolnienie zapadki i wypuszczenie linki. W innym
wariancie, wewnatrz klamki ukryta jest mała dzwigienka zwalniajaca, a wyciaganie linki odbywa sie przez
ruch klamka w kierunku ramy.
Klamkomanetki szosowe produkuje Shimano i Campaniolo.
Manetki koncowe - zakłada sie je na konce rogów kierownicy, w rowerach szosowych oraz górskich. Ich konstrukcja jest bardzo podobna do manetek "Rapid-Fire", tyle ¿e dzwigienki sa tutaj ustawione
prostopadle do rogów, dzieki czemu mo¿na je obsługiwac kciukiem bez odrywania rak od konców ramy,
co umo¿liwia stałe utrzymywanie sylwetki aerodynamicznej na rowerze.
Manetki obrotowe - składaja sie one z dwóch pierscieni i bebenka. Zakłada sie je na kierownice w
miejscu, gdzie normalnie łaczy sie klamka hamulcowa z raczka kierownicy. Zewnetrzny pierscien obraca
sie wzgledem wewnetrznego i powoduje ruch bebenka, na którym jest opleciona linka sterujaca. Krecac
pierscieniem w jedna strone wyciaga sie linke, a krecac w druga luzuje. Powierzchnia zewnetrznego
pierscienia jest pokryta zwykle chropowata guma i zazwyczaj prawie niedostrzegalnie łaczy sie z raczka
kierownicy. Umo¿liwia to zmiane biegów bez odrywania rak z kierownicy, ale w odró¿nieniu od manetek
"Rapid-Fire" niemo¿liwe jest jednoczesne zmienianie biegów i hamowanie. Zmiana biegów wymaga te¿
u¿ycia dosc du¿ej siły (zwłaszcza przy wyciaganiu linki), ale robi sie to cała dłonia, a nie tylko palcami.
Zaleta tych manetek jest te¿ prosta ich konstrukcji i bardzo intuicyjna obsługa. Ich wada jest natomiast
to, ¿e czasami dokonuje sie zupełnie niechcianej zmiany biegu.
Manetki obrotowe zostały wypuszczone na rynke przez firme S.r.a.m w latach '80 pod nazwa "Grip Shift".
Obecnie podobnego rodzaju manetki produkuje te¿ firma Shimano pod nazwa "Revo-Shift", sa one
jednak dostepne tylko w tanszych grupach osprzetu tej firmy.
Zrodlo: Kolarstwo.info - rowery, czesci rowerowe i dietetyka sportowa